کشاورزی و زیر بخش های آن دارای اهمیت ویژه در اقتصاد هر کشور را ایفا میکند . زندگی کلیه موجودات کره خاکی بستگی به تولیدات این بخش مهم اقتصادی وابسته است . کلیه اقلام سفره مردم را محصولات بخش کشاورزی تامین میکند بدین لحاظ هر گونه تنش و بحران در این حوزه علاوه بر اقتصاد خانوار ، اقتصاد کلان کشور را نیز تحت تاثیر قرار میدهد .
ایران با توجه به داشتن منابع غنی خدادادی در حوزه آب و خاک و پتانسیل موجود میتواند رافع مشکلات عدیده روز جامعه کشور باشد ولی متاسفانه صرفا در شعار ، کشاورزی را محور توسعه قلمداد نموده و بدان بسنده کرده ایم در حالیکه رهبری معزز در اقتصاد مقاومتی و گام دوم انقلاب و شعارهای سالیانه به رونق و جهش تولید موکدا تاکید نموده اند . لذا بایستی دولت مردان و سیاست گذران کلان اقتصاد کشور به این مهم توجه ویژه بنمایند . نگارنده با توجه به تجربه چهار دهه در بخش کشاورزی چالش ها و تنگناههای موجود را بشرح ذیل اعلام داشته امیدوار است متولیان امر منجمله مجلسیان دوره یازده و دولت دوازدهم تا فرصت باقیمانده تا ۱۴۰۰ چاره اندیشی بنمایند .

چالش‌های پیش روی بخش کشاورزی و به طور کلی موانع توسعه این بخش عبارتند از:

۱-    ناکافی بودن سرمایه‌گذاری در این بخش به دلیل عدم امنیت سرمایه‌گذاران در سطح اقتصاد کلان است. همچنین زیربناهای توسعه مناسب نیستند.
۲-    علمی نبودن و نداشتن تخصص کافی در بین کشاورزان از دیگر دلایل عدم رشد این بخش بوده است. به این معنا که کشاورزان به صورت سنتی عمل کرده و از سواد و علم روز کشاورزی اطلاع کافی ندارند. نهایتاً، تمامی روش‌هایی که در این بخش به کار گرفته شد، نه تنها در رشد آن تاثیر نداشته که گاه موجب فرسوده شدن خاک نیز می‌شود.
۳-    کوچک بودن مقیاس واحدهای بهره‌برداری و فعالیت‌ها و بالابودن مخاطرات طبیعی از جمله باران‌های شدید فصلی، خشکسالی  ، سرما و … منجر به کاهش تمایل به سرمایه‌گذاری در این بخش شده است. نتیجه سودآوری در بخش کشاورزی متناسب با میزان تلاش‌ها نیست. همچنین گریز کشاورزان از وام  با بهره بسیار بالا ،  سرمایه و جذب آن در بخش کشاورزی از دیگر دلایل عدم رشد کافی آن است.
۴-    کمبود سرمایه‌گذاری در زمینه ایجاد و گسترش صنایع تبدیلی و تکمیلی که موجب شده تا این بخش در بکارگیری ابزارها و تجهیزات پیشرفته روز دنیا ناتوان بماند.
۵-    نبودن سازوکارهای صحیح برای هدایت منابع بخش خصوصی در جهت سرمایه گذاری کشاورزی، از دیگر موانع رشد این بخش است.
۶-    ناتوانی در جذب سرمایه های خارجی به دلیل روشن نبودن قوانین و مقررات ناظر بر فعالیت کشاورزی و وجود ریسک های سیاسی، اقتصادی و اجرایی که موجب شده تا این بخش همانند سایر قسمت های اقتصادی کشور در بحران سرمایه به سر ببرد.
۷-    یکی دیگر از مشکلات و موانع رشد بخش کشاورزی، توسعه نیافتگی نهادها و بازار مالی کشاورزی و فقدان ابزارهای مالی مناسب برای اجرای طرحهای میان مدت و بلند مدت این بخش است.

با توجه به آنچه گفته شد، برای ایجاد تحرک و سرمایه گذاری در بخش کشاورزی باید اصلاحات اساسی در حوزه های مختلف انجام شود. از مزرعه تا سفره مردم بعلت نبود برنامه جامع شبکه توزیع علاوه بر ایجاد رانت و … موجب هدر رفت بیش از ۳۵% از تولیدات بخش کشاورزی را بدنبال دارد این امر سبب میگردد که تولید کننده و مصرف کننده هر متضرر گردیده و تولید و توزیع بهینه هدفمند و پایدار شکل نگیرد عدم توجه به این مهم تاسف آور و فاجعه بار است که نیاز به چاره اندیشی فوری دارد ، در این میان نمی توان از نقش کلیدی تأمین سرمایه و تأثیر کارکرد بازار مالی کشاورزی بر سرمایه گذاری در بخش کشاورزی، اصلاح و توسعه نهادها و بازارمالی و ایجاد و به کارگیری ابزارهای شبکه توزیع  مناسب برای تأمین مالی طرحها غافل شد. در این زمینه سامانه بهروری و بازرگانی بخش کشاورزی تحت عنوان “سبکا ” توسط کانون کشاورزان حزب تدبیر و توسعه طراحی گردیده که میتواند نجات بخش کشاورزی ایران باشد .

حال وزیر محترم جهاد کشاورزی و تیم اقتصادی ایشان باید بدنبال عملیاتی شدن این مهم در زیر بخش های کشاورزی باشد .

تهیه و تدوین
سید موسی میرنژاد تولون
عضو ودبیر شورای مرکزی حزب تدبیر و توسعه ایران اسلامی